fbpx

Smutek czy depresja | Poznaj emocje

Depresja to skrajny smutek lub rozpacz trwająca dłużej niż kilka dni. Ingeruje w codzienne czynności, a bywa że powoduje także ból fizyczny. Na szczęście leczona depresja jest wysoce uleczalna.

Depresja, znana również jako zaburzenie depresyjne lub depresja kliniczna, jest jednym z najczęstszych zaburzeń psychicznych w Stanach Zjednoczonych. Według National Institute of Mental Health (NIMH) w 2014 r. Około 15,7 miliona dorosłych w USA – około 6,7 procent wszystkich dorosłych w USA – miało przynajmniej jeden epizod dużej depresji.

Według raportu WHO w Polsce poziom depresji sięga powyżej 5%, co oznacza że przynajmniej jedna na 20 osób choruje (dane za 2015 rok). 

Z najnowszego raportu NFZ wydanego z okazji światowego dnia depresji (23 lutego) wynika, że w Polsce na depresję choruje 2,8% i było to o 0,36 p.p. więcej niż w 2012 r. W raporcie możemy także przeczytać, że “W całej Unii Europejskiej Polska była krajem o najniższym odsetku osób chorych na depresję. Należy jednak podkreślić, że OECD w raporcie Health at Glance: Europe 2018 wskazuje, że różnice pomiędzy krajami mogą wynikać z faktu, że w krajach o większej świadomości problemu zaburzeń psychicznych, mniejszej stygmatyzacji chorych i łatwiejszym dostępie do opieki psychiatrycznej chorzy są szybciej diagnozowani i istnieje wyższe prawdopodobieństwo, że w przypadku wystąpienia problemów psychicznych sami zgłoszą się po odpowiednią pomoc.” 

 

Zrozumieć depresję

Depresja może w różny sposób wpłynąć na każdego z nas. Jednak większość osób doświadcza kombinacji następujących objawów:

  • Długotrwały smutek lub uczucie pustki.
  • Poczucie bezradności lub beznadziejności.
  • Poczucie winy lub bezwartościowości.
  • Gniew i drażliwość.
  • Niepokój.
  • Trudności z koncentracją.
  • Zmęczenie.
  • Zmiany w wzorach snu.
  • Zmiany apetytu.
  • Przewlekły ból, bóle głowy lub bóle brzucha.
  • Utrata zainteresowania działaniami.
  • Wycofanie się z rodziny i przyjaciół.
  • Myśli o śmierci lub samobójstwie.

 

Depresja spowodowana jest kombinacją czynników genetycznych, biologicznych, psychologicznych, społecznych i środowiskowych. Osoby, u których w wywiadzie zdiagnozowany depresję u najbliższych członków rodziny, oraz osoby z poważnymi chorobami przewlekłymi, takimi jak choroby serca lub rak, są bardziej narażone na depresję. Poważne zmiany życiowe, urazy i stres mogą również powodować epizody depresji. Jednak niektóre epizody depresji rozpoczynają się bez wyraźnej przyczyny zewnętrznej.

 

O przyczynach i sposobach radzenia sobie ze smutkiem możesz przeczytać tutaj.

 

Leczenie depresji

Depresja nie jest oznaką słabości. Nie jest to stan, z którego można po prostu „wyrwać się”. Jest to choroba wymagająca profesjonalnego leczenia. Przy odpowiedniej opiece ludzie mogą poczuć się lepiej.

Leki przeciwdepresyjne mogą być pomocne w zmniejszaniu objawów depresji u niektórych osób, szczególnie u osób z ciężką depresją. Psychoterapia jest również skutecznym leczeniem. Może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z lekami. Korzyści z psychoterapii mogą mieć trwały efekt, który chroni przed nawrotem objawów nawet po zakończeniu leczenia.

 

Z depresją u psychoterapeuty

Psychoterapeuta to wysoko wykwalifikowany specjalista od zdrowia psychicznego z doświadczeniem w pomaganiu pacjentom w wyjściu z depresji. Wykazano kilka różnych nurtów w psychoterapii, które pomagają osobom skutecznie wyjść z depresji. Szczególnie osobom z depresją łagodną do umiarkowanej. Psychoterapia może pomóc osobom z depresją:

  • Wskazać wydarzenia życiowe, które przyczyniają się do ich depresji i pomóc znaleźć sposoby na zmianę, zaakceptowanie lub dostosowanie się do tych sytuacji.
  • Wyznaczyć realistyczne cele na przyszłość.
  • Zidentyfikować zniekształcone procesy myślowe i zachowania, które przyczyniają się do poczucia beznadziejności i bezradności.
  • Rozwijać umiejętności radzenia sobie z objawami, problemami oraz identyfikować lub zapobiegać przyszłym epizodom depresji.

 

Dwa popularne rodzaje terapii oparte na dowodach to terapia poznawczo-behawioralna i terapia interpersonalna.

Terapia interpersonalna (IPT) korzysta zarówno z podejścia psychodynamicznego, jak i poznawczo-behawioralnego. Jest formą terapii, w której pacjenci uczą się poprawiać swoje relacje z innymi przez lepsze wyrażanie swoich emocji i rozwiązywanie problemów w dojrzalszy sposób. IPT pomaga pacjentom rozwiązać lub przystosować się do różnych nieprzewidzianych wydarzeń życiowych. Uczy także budować umiejętności społeczne i tworzyć relacje. Dzięki temu terapia zwiększa świadomość w zakresie uzyskania wsparcia w radzeniu sobie z objawami depresyjnymi i stresorami życiowymi.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to rodzaj terapii, w której pacjenci uczą się rozpoznawać negatywne wzorce myślowe i zachowania. Po ich identyfikacji uczą się zarządzać nimi, tak aby nie przyczyniały się do depresji. CBT pomaga pacjentom:

  • zidentyfikować niepomocne lub negatywne myślenie, 
  • zmienić zniekształcone przekonania, 
  • zmodyfikować zachowania, które mogą pogorszyć depresję oraz interakcje z innymi w bardziej pozytywny sposób.

 

Nie ma jednego „właściwego” podejścia do terapii. Terapeuci ściśle współpracują ze swoimi pacjentami, aby opracować plan leczenia celem zaspokojenia ich unikalnych potrzeb i obaw. Psychoterapia może pomóc pacjentom w nauce sposobów radzenia sobie ze stresem i radzenia sobie z objawami depresji. Strategie te mogą prowadzić do wyzdrowienia i umożliwić pacjentom najlepsze funkcjonowanie.

 

Depresja u dzieci i młodzieży

Depresja jest coraz częściej występującym schorzeniem u młodzieży. Według szacunków amerykańskiego NIMH w 2014 roku około 2,8 miliona dzieci w wieku 12-17 lat w USA (ponad 11%) miało przynajmniej jeden epizod depresji.

Nastolatki często miewają wahania nastroju. Jeśli jednak twoje dziecko jest wyjątkowo rozdrażnione, ma ciągłe problemy z motywacją. Albo obserwujesz przedłużający się smutek trwający dwa tygodnie lub dłużej, dobrym pomysłem jest poddanie go diagnozie pod kątem depresji.

Chociaż leki przeciwdepresyjne mogą być skuteczne u dzieci i młodzieży, mogą powodować działania niepożądane, w tym zwiększone ryzyko myśli samobójczych. Z tego powodu wielu rodziców i pracowników służby zdrowia woli najpierw spróbować leczenia dzieci psychoterapią. Zarówno CBT, jak i IPT są skutecznymi metodami leczenia młodzieży. Badania pokazują również, że połączenie leków przeciwdepresyjnych i terapii zachowań poznawczych jest bardzo skuteczne w leczeniu depresji u młodzieży.

Dobra wiadomość jest taka, że większość dzieci wraca do zdrowia po epizodzie depresji. Mimo to badania pokazują, że dzieci i młodzież, u których zdiagnozowano depresję są bardziej narażeni na jej nawrót w okresie dojrzewania lub dorosłości. Psychoterapia może pomóc dzieciom rozpoznać objawy epizodu depresyjnego. Dzięki temu mogą monitorować jego objawy i szybko uzyskać pomoc w przypadku nawrotu choroby.

 

Materiał przygotowany na podstawie informacji ze strony Amerykańskiego Stowarzyszenia Psychologicznego